Prof. Dr. Ahmet ERCAN

www.ahmetercan.net

0532 321-0691

5 Kasım 2009 Çarşamba akşamı 20’de HABERTÜRK TV’de, Sayın Didem Yılmaz’ın, ‘Karşıt Görüş Özel’ izlencesine, Sayın Yar. Doç. Dr. Oğuz Gündoğdu ile karınca ile bulutlara bakarak depremlerin yerini bildiğini ileri süren Sayın Kadir Sütçü beyle birlikteydik.  Kadir Bey gibi, uğraşı ‘jeofizik mühendisliği’ olmayan birçok toplum kişisi, depreme karşı duydukları ilgi nedeniyle kendi çabaları ile birçok ‘deprem göstergeleri’ üzerine çalışa gelmişlerdir.  Bunlardan bazıları küyörmen(amatör)  jeofizikçi gibi, jeofizik aygıtlar (depremölçer, uçlaşma ölçer, kapar-manyetik ölçer) gibi düzenekler yaparken, bazıları piezo-elektrik ölçer düzenekleri yapmışlar, bunları ülke yüzeyine dağıtarak bilimsel ölçüler yapa gelmişlerdir. Bazıları ise, yeterli gözlem, deney, kanıt, inandırıcılık olmadan yersiz gümbürtü çıkarmışlar, toplumun umut beklentisini bilimsel gerçeklerle uyuşmayan biçimde dayanaksız gözlemlerle şaşırtarak sanki bir tanınmışlık, bir ünlenme peşinde koşmuşlardır. Gerçi benzer olaylar yer yer bilimadamları arasında da gözlenmiştir.

Kadir Sütçü Beyin açıklamasına göre,

1.      Depremlerden önce, deprem olacak yerden, göğe doğru kuvars tozlarından oluşan bir bulut püskürmektedir. Bu konuda bir jeofizik profesörüne de kaynak göstermektedir.

2.      Ayrıca kendince E-dalga dediği hiçbir gerçekle uygun olmayan bir de terim üretilmiştir. Oysa E-dalga olmaz, EM- elektromanyetik dalga olur.

3.      Sözde bir deprem bulutun biçimi sanki uzun ince bir kama ya da üçgen açılmış bir yelletgiç(yelpaze) gibidir.

4.      Sözde, yelletgiçin ucu depremin olacağı yeri gösterir.

5.      Bu tür bulutları yeryüzü ölçeğinde kalık(iklim) bilimcilerin gözlemledikleri uydu görüntülerinden izlerler. Doğal olarak gökyüzü basınç ile sıcaklık değişimlerinden kaynaklanan yellerle bu bulutların sürekli uçarak değişir.

6.      Bulutun ilk türediği yer diye bir olay yoktur, bulut yer göğünde uçuşurken bazı deprem kuşakları üzerinden de geçebilir.  

Bulutlar, gökteki su buğusunun birleşerek oluşturduğu yoğun, su damlacıkları, buz kırılcaları ya da bunların karışımından oluşan kümelerdir. Baykallar(okyanuslar), denizler, göller ile akarsulardan buğulaşan sular,su buğusu, ıslaklık yüklü tanecikler biçiminde yukarı doğru yükselirler. Uçukyuvarda(atmosferde) yükselirken her 100 metrede 1 derece göğün sıcaklığı düşer. Ayrıca her 10 metrede bir de gök basıncı 1 milibar azalır. Islaklık taşıyan taneciklerin çevresindeki gök basıncı ile sıcaklığı azalınca, genleşerek, yoğunlaşarak bu ıslaklığı soğutur. Oluşan bu tanecikler ne ölçüde çokça soğuşurlarsa o ölçüde büyük, ayrıca bir o ölçüde yoğun bulutlar oluşur. Koyu bulutlar daha yoğun olan bulutlardır. Bulutların çeşitli türleri vardır.  

Bulutlar tüm görünür dalga boyutlarını yansıttığından çeşitli renklerde görülürler. Çoğunlukla baskın renk beyazdır. Kara ya da kır görünmelerinin nedeni, çok kalın ya da yoğun olması sonucu güneş ışığını geçirmemesinden kaynaklanır. Cirrus diye bilinen bulut türü, bazıların deprem bulutu dediği biçimde; ince beyaz iplikler ya da beyaz parçalar ya da dar kuşaklar biçiminde birbirinden ayrı bulutlardır. Bu bulutların ipliksi bir görünümü ya da ipeksi bir parlaklığı vardır.

Bu bulutlara bakarak Sütçü Bey ‘Bak burada deprem olacak’ derken, başka bir meteoroloji sayışmanı(gök bilimci) ‘Şuraya yağmur gelebilir’ demektedir.  Hangisi doğru? Bu bulutlar deprem tozu bulutu mu? Yoksa yağış bulutu mu? Eğer bunlar deprem tozu bulutu olsaydı, gök bilimciler bunun ayırdında olacak, ayrıca buna ilişkin hergün ‘sakıncalı durum’ uyarıları yapa geleceklerdi. Oysa böyle bir açıklama şimdiye dek yapılmamış, ne de gözlemevleri ya da bilimteylerde(üniversitelerde) gözlenmiştir. Bu durum kendisine anlatıldığında, ‘zaten her depremden önce yağmur yağar’ demez mi? Bu kez, deprem toz bulutunun yağmur yağdırdığını ileri sürer olmuştur ki, bu durum bilim ile bütünüyle çelişmektedir. Bu bütünüyle çelişkili bir çaresizlik açıklamasıdır.

Kaldı ki kırıktan püsküren deprem tozu olsa bile, ‘Saroz’da 3,2’lik depremin bulutu’ diye gösterdiği bulut ancak yağmur bulutu olabilir. Çünkü, genellikle M=5 Richter büyüklüğünden küçük depremler yeryüzünü yarmaz. Yarılmayan yeryüzünden de, yer altında olduğu söylenen tozlar göğe püskürtülemez. Kaldı ki, bilimsel araştırmalarda bu güne dek bir deprem odağının, deprem öncesi bu tür bir deprem tozu ürettiği hiç belirtilmemiştir. O nedenle bu söylem, bütünüyle düş ürünü dayanaksız, tutarsız, bilimdışı bir yakıştırmadır.

Bu kez sunucu Didem Yılmaz, ‘Peki, bize yeni deprem beklediğin yeri göster dediğinde’ Sayın Sütçü, yine bulut gezintilerinden kama uçlu bir bulutun uçuş yolunu bakarak,’Girit ile Kıbrıs arasında, 72 saat içinde 5 ile 6 büyüklüğünde’ demez mi. İkisi arasındaki uzaklık neredeyse 400 kilometre. Oysa deprem kestirmesi demek; depremin tam yeri, büyüklüğü, zamanını vermektir. Kaldı ki 72 saat geçti söylenen deprem de olmadı.

Aslında, ‘Depremden Korunma Kılavuzu;KORKMA’ betiğinde(kitabında) yazdığım gibi jeofizikte varlığı kanıtlanmış ‘çizgisel bir deprem deprem bulutçuğu’ vardır. Bu bulutçuk kırık boyunca çıkan sıcaklığın yaratmış olduğu buğu olup, yüksekliği göğe dek çıkmaz. 

Sütçü Bey bunlarla da yetinmeyip, ‘Depremlerin nedeni meteorolojiktir, deprem bilimciler de bunu bir gün öğrenecekler’ deme yersizliğinde de gösterebilmektedir. Oysa depremler kökeni yerin içidir. Depremlerin uzayla etkileşimi ap ayrı bir konudur. Gönül isterdi ki, bu TV’deki oturumda bir gök bilimci bulunabilsin.

Bu dayanaksız çığırtkanlıkları, ancak toplumun korkularını sömüren umut avcıları yapabilir.

Kendi kendime Sivas’ta Çifte Minareli Cami arkasındaki Buruci Medresesi kapısında Selçuk Türklerince yazılan yazıyı anımsadım; ‘Müslümanlar yaşamda gerçek olan biricik yol gösterici bilimdir’.

Gelelim karınca olayına.

‘Deprem Önceden nasıl Bilinir’ betiğimle(kitabımla), son yazdığım ‘Depremden Korunma Kılavuzu;KORKMA’ betiğinde yazdığım gibi, andıklar(hayvanlar) deprem öncesi çıkan kıvılkapar(elektromanyetik) dalgalardan etkilenerek olağan davranışları dışına çıkarlar. Ancak bunların davranışlarına bakarak ne deprem yeri, ne de büyüklüğü verilemez. Bunlar bilim dışı yakıştırmadır, kandırmacadır.

Oysa bilimsel olarak depremleri bilmenin yolları, deprem öncesi yerin gergin olduğu kesimde 15 tane ayrı fiziksel özelliğin değişimine bakılır. Bunların dokuz tanesinin çakışmasıyla deprem uyarısı yapılır. Marmara Bölgesi ile Türkiye’de tam da olmasa kapsamlı çalışmalar bilimteyler(üniversiteler) ile kurumlarca yapılmaktadır. Umudum odur ki, İstanbul ya da Tekirdağ’da olacak bir deprem yüzde 60 olasılıkla bilim adamlarınca önceden bildirilecektir.

Bu arada bilimadamı olsun ya da olmasın biri kalkar da bir değişikliğe bakıp deprem olacak diyorsa, ona güven ile saygı duymamak gerekir.